Бүгінде қазақ тілінің кеңдігі мен тереңдігін қазақтың өзінен гөрі шетелде оқып жүрген студент барынша сезініп жүр. Өйткені соңғы жылдары еліміздегі жоғары оқу орындары шетелдік серіктестерімен бірге қазақ тілін, тарихы мен мәдениетін үйрететін орталықтар ашып, белсенді жұмыс істеуде.
Минскіде жұмыс істеп тұрған Абай атындағы қазақ тілі, тарихы және мәдениеті орталығы осы бастаманың ертерек жеміс берген мысалы. Беларусь Ұлттық техникалық университетінде ашылған бұл орталық жас ғалымдарды, студенттерді, оқытушыларды біріктіріп, тек сабақпен шектелмей, әдеби кештер, көрмелер, байқаулар өткізіп жүр. Кәдімгі күнделікті тәжірибе қазақ тілінің тірі екенін, аудиториясы бар екенін көрсетіп отыр. Бұл – тек символ емес, нақты жұмыс.
Ал Қытайдағы бағыт та ерекше назар аударарлық. М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті Далянь шет тілдер университетінде «Қазақстанды зерттеу орталығын» ашып, жүйелі сабақтар, аударма жобалары, мәдени шаралар ұйымдастыруда. Мұнда қазақ тілін үйренумен қатар, тарих, география, қазіргі қоғам туралы деректерді де табуға болады. Қытай жастары үшін Қазақстанды сырттан емес, өз университетінің ішінен тану – екі ел арасындағы сенімнің нығаюына ықпал етуде.
Польшада да қазақ тілінің ізі айқындала бастады. Быдгощ қаласындағы WSG университетінде «Qazaq Eli» орталығы жұмыс істеп, онда тіл курстары өтіп, Наурыз мерекесі аталып өтуде, әдеби кештер ұйымдастырылуда. Бұл – жергілікті қауымдастықты Қазақстанға жақындата түсетін құрал. Поляк студенттері үшін қазақ тілі экзотикадан шығып, нақты оқу пәніне айналып отыр. Мұндай қадамдар халықаралық академиялық турларды көбейтіп, ғылыми-зерттеу байланыстарын да тереңдете түсті.
Қазақ тілін үйренген жастар болашақта Орталық Азияны зерттейтін сарапшыға, «жасыл энергетика» жобасын үйлестіретін менеджерге немесе Қазақстан туралы мақалалар жазатын журналистке айналтыны сөзсіз. Қазақ тілін үйрету – тек мәдениет емес, болашақтағы экономикалық және саяси байланыстардың да іргетасы. Қазақстан туралы сырттан айтылатын сөз көбейген сайын, елге деген түсіністік те кеңейеді.
Әрине, мұндай жобалардың табысты болуы үш шартқа байланысты. Біріншісі – әдістеме. Заманауи коммуникативтік тәсілдер, цифрлық платформалар, онлайн мен офлайн сабақтарды үйлестірген жүйе студентті қызықтырады. Екіншісі – мазмұн. Тілді үйретумен қатар тарих, музыка, кино, қазіргі әдебиет пен цифрлық мәдениет туралы «тірі контент» ұсыну қажет. Үшіншісі – кадр. Білікті оқытушы тапшылығы бар кезде уақытша барған мамандар мен жергілікті жас оқытушыларды қатар өсіретін модель ғана жобаны тұрақты етеді. Әйтпесе, жақсы бастама бір семестрден соң символға айналып кетуі мүмкін.
Бүгінгі таңда шетелдегі қазақ тілін үйрету көзге көрінбейтін көпірлердің жүйесі десек болады. Бір қаладағы аудиторияда айтылған қазақша амандасу ертеңгі күні үлкен халықаралық жобаға арқау болуы ықтимал. Қазақ тілінің кең тынысы бар, ал тынысы бар тілдің болашағы бар. Оны оқуға талпынып отырған әрбір шетелдік студент – біздің ертеңгі үнқатысымыз.
Қорытқанда, қазақ тілін үйрету – ұлттық мәдениеттің шекарадан асқан шынайы тынысы. Бұл тынысты күшейту – бүгін басталған істің ертеңгі ұлт тағдырына қосар үлесі. Тілдің жүрісін шетелдік аудитория жалғастырып жатса, елдің болашағы да кең тыныспен өрістейтіні анық.
