Азаматтық қоғамды қолдауға арналған мемлекеттік бастамалар жайлы сөз қозғағанда ең алдымен «Азаматтық бастамаларды қолдау орталығының» рөліне тоқталу орынды. Бұл орталық соңғы онжылдықта еліміздегі қоғамдық өзгерістердің басты дәнекері болып отыр. Оның жұмысы тек грант бөлумен шектелмейді, ол қоғамнан шыққан әрбір идеяның сүзгіден өтіп, мемлекет саясатына айналуына мүмкіндік жасайды.
Соңғы жылдары халықтың пікірін тыңдау, ұсынысын ескеру жаңа деңгейге шықты. Қоғамдық кеңестер құрылып, жергілікті жерлерде «Бюджетке азаматтық қатысу» тетігі жұмыс істей бастады. Бұл механизм арқылы қарапайым тұрғындар өз ауласындағы немесе көшесіндегі өзгерістерге ықпал етіп отыр. Мемлекет пен қоғам арасындағы байланысты нығайтатын нақты мысалдардың бірі де осы.
Сарапшылар да бұл үдерістің маңызын ашық айтып жүр. Сараптама комиссиясының мүшесі Әлия Сарсекееваның сөзі – осыған айқын дәлел. Ол «Азаматтық бастамаларды қолдау орталығының конкурстық рәсімдері әділдік пен ашықтықтың басты өлшеміне айналды» дейді. Бұл пікір – орталықтың қоғамдағы сенімділік ордасына айналғанын білдіреді. Себебі азаматтық бастаманың құны оны қаржыландырудан емес, әділдік пен ашықтықты қамтамасыз етуінен басталады.
Қазірдің өзінде орталық әлеуметтік жобаларды сараптау, гранттарды бағалау, диалог алаңдарын ұйымдастыру сияқты қадамдарымен қоғамды тыңдауға ұмтылып отыр. Бұл әрбір азаматқа «сенің сөзің де маңызды» деген нақты белгі. Әлеуметтік жобаның сәтті шығуы үшін сарапшылардың тәжірибесі мен қоғамның қажеттілігі үйлесу керек. Орталық осы үйлесімділіктің кілтін тауып келеді.
Практикалық тұрғыдан да оның күші айқын сезіледі. Мәселен, Open Almaty жобасы немесе Абай облысында ашылған аймақтық азаматтық бастамалар орталығы – халық ұсынысының іс жүзінде жүзеге асқан үлгілері. Мұнда тек мемлекеттік тапсырыс қана емес, қоғам мүддесі бірінші орынға шықты.
Тереңірек қарасақ, орталықтың миссиясы жай ғана қаржыландырушы болу емес. Оның басты міндеті заң мен қағаздың тасасында қалмай, халықтың шынайы сынын, сұранысын ести алу. Осыдан барып сенім қалыптасады. Ал сенімсіз ешбір реформа, ешбір бастама ұзаққа бармайды.
«Азаматтық бастамаларды қолдау орталығы» бүгінгі таңда қоғам мен билік арасындағы көпірге айналды. Ол әрбір өтінішке, әрбір жобаға, әрбір ұсынысқа өміршең сипат беріп отыр. Халықтың идеясы сүзгіден өтіп қана қоймай, нақты іске айналуда. Бұл – азаматтық қоғамның шынайы бет-бейнесі. Тек сенімге негізделген диалог қана болашақты берік етеді, ал осы диалогты қалыптастыруда орталықтың атқарып отырған жұмысы ерекше маңызды.
